مقاله ادبیات فلسطین و ادبیات پایداری

نمادها و نشانهxad های «کودکی و جنگ» در شعر سمیح القاسم

(پذیرش شده در مجله علمی پژوهشی نقد ادب معاصر عربی، دانشگاه یزد)

چکیده

یکی از شگردهای اساسی شاعران پایداری فلسطین در تبیین جلوه xadهای اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مقاومت، کاربرد نمادها و نشانه xadهای مربوط به کودک جنگ است. این ویژگی که از وزینxad ترین محمل xadهای تشخّص معنا و فرم شعر مقاومت فلسطین به شمار میxadرود، در شعر سمیح القاسم نمودی بارز و تعیین xadکننده دارد. بر این اساس، موضوع پژوهش حاضر، توصیف و تحلیل برجسته xadترین نشانهxad های شعر سمیح در این راستا؛ اعم از عنوان اشعار، زمان، مکان و شخصیتxad های روایی است. یافته xadهای تحقیق نشان میxadدهند، در اشعار سمیح القاسم که تماماً «دربارهxad کودک» سروده شدهxad اند؛ نه «برای کودک»، نشانه های وابسته به زمان در سه شاخهxad کودکی، زمان از دست رفته و بازگشت به زادبوم، نشانهxad های مکان؛ مانند قدس، مدرسه، وطن و زندان، در کنار نشانه xadهای مربوط به شخصیتxad های عام و خاص؛ نظیر پدر، مادر، کودک شهید و اشغالگر، پربسامدترین نشانهxad ها هستند. در رویکرد کلّی شاعر به واقعیت کودک جنگ، مقارنت مفهوم اندوه، ناامیدی و پایداری مشهود است. نتیجهxad این نگرش، تکرار مولّفهxad مقاومت تراژیک در محتوای این دسته از اشعار اوست.

کلیدواژهxad ها: نماد، نشانهxadxad، کودکی و جنگ، شعر پایداری فلسطین، سمیحxad القاسم